Şimdi “Ve internet yurtta!” derken, haberlerdeki gibi “Yurtta sağnak yağış bekleniyor” dercesine Türkiye‘den bahsetmiyorum, kaldığım yurtta bir süredir tadilat vardı, o tadilatın neticesinde yeni bir sistem geliştirildiği için internet bi’kaç hafta kesik durumdaydı daha doğrusu geldiğimizden beri -ki bu bi’kaç haftaya tekabul ediyor )- Özcan hoca‘mdan aldığım proje’ye de nihayet gönül rahatlığıyla kendi evimin, ıhmmm pardon yurdumun sıcaklığında devam edebileceğim. Haber vereyim dedim yani, he bu arada yeni bir kıpırtı başladı. Hayırlısı olsun…

Not: Bi’de geçen gün birisi benim telefon numaraı aramış google’da bilen var mı kimdir ?

Aşağıdaki resimde ilk sırada görebilirsiniz… )

Yine gelen bir mail, yine bir facia , Türkiye de tam 32 adet evlenme biçimi varmış, bakın bakalım…

Yrd. Doç. Dr. Sezen, “Türkiye’de evlenme biçimi” konulu çalışmada, “Evliliklerin büyük bir bölümünde ne yazık ki kadına söz hakkı tanınmıyor” dedi. Yrd. Doç. Dr. Lütfi Sezen‘in kitaplaştırdığı evlilik yöntemlerini şöyle sıraladı:

1- Görücü usulüyle evlenme

Gelenekselliğin ağır bastığı yörelerde görülen evlenme biçimidir. Bunda kız seçme girişimi, doğrudan doğruya evlenecek gencin annesi, babası veya yakınları tarafından başlatılır. Gencin kızı beğenmesi yeterli değildir.

2- Kız kaçırma -Düğünsüz evlenme-

Ailelerin evliliğe kesin karşı çıkması durumunda kız kaçırma olayı gündeme gelir. Bu durum, sosyo- ekonomik ve diğer sebeplerle en çok kız tarafının engellemesiyle ortaya çıkar. Bu engeller arasında kız tarafının başlık parası istemesi önemli bir yer tutuyor.

3- Başlık parasıyla evlenme

Başlık, evlenecek gencin kız tarafına ödediği paraya denir. Bu nakit para yanında; altın, ev, bahçe, tarla veya hayvan olarak da gerçekleşebilir. Doğu ve Güneydoğu kırsalında yaygın olan başlık parası üzerinde yapılan pazarlığın sonuçlanmasına “Başlık kesme” denir. Başlık, kadını bir mal olarak gören anlayışın ürünü olması yönüyle ilkel bir zihniyetin devamıdır.

4- Oturak alma evlilik

Erkeğin kızı zorla kaçırması yanında, kızın bohçasını alarak oğlan evine gidip oturması durumu vardır ki buna bazı yörelerde, “Oturak alma” denir. Bir kızın bazen gözünü tuttuğu herhangi bir erkeğe kaçtığı görülür.

5- Baş örtüsü kaçırma yoluyla evlilik

Hakkari, Van, Ağrı ve Erzurum’un ilçelerinde rastlanılan bu evliliğin gerçekleştirilmesinde; kıza ait bir eşyanın kaçırılması, kızı kaçırmakla eş tutulmaktadır. Oğlanın ailesi, kız tarafıyla anlaşmak zorundadır.

Ehe bunu sevdim …

6- Beşik kertme evliliği

Birbirini çok seven eş- dost, komşu veya yakınlar, çocukları beşikteyken, beşiklerine birer kertme vurarak nişan gerçekleştirilir.

7- Tay geldi evlilik

Dul bir kadının, eski kocasından olan çocuklarını da alarak dul bir erkekle ya da dul bir erkeğin eski karısından olan çocuklarını alarak dul bir kadınla yaşamasından doğan evliliğe denir. Kadın veya kocanın yanında getirdikleri çocuklar, “Tay geldi” olarak adlandırılırlar.

“Eşşek sıpası” kavramı burdan mı türedi acaa

8- Kuma getirme evliliği

Cumhuriyetten önce, hanımı kısır olan veya erkek çocuk doğuramayan erkek, yeniden evlenirdi. Günümüzde Doğu ve Güneydoğu’nun kırsal kesimlerinde hala devam etmektedir. Bu gibi evlenmelerde ilk kadın, sonradan gelenin yanında ikinci plana düşer.

9- Berdel -bedel- evliliği

Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da uygulanır. Başlık sorununu ortadan kaldıran bu tür evlilik; hem kızı, hem de oğlu bulunan iki ailenin, karşılıklı olarak kızlarını ve oğullarını evlendirmeleriyle gerçekleştirilir.

10- Kepir -Yaban değişimi- evliliği

Zor kullanılarak gerçekleştirilen evlilik biçimidir. Evlenmek isteyen fakat başlık ve düğün masraflarını karşılayacak kadar paraları olmayan ya da ailelerin çıkardıkları zorluklardan çekinen bekar iki arkadaş, kız kardeşlerini kendi aralarında değiştirirler.

11- Ölen kardeşin karısıyla evlenme -Levirat evlenme-

Doğu ve Güneydoğu’da rastlanılan ve törelerden kaynaklanan bu evlilik biçimi, “Namusu başkalarına kaptırmamak” anlayışıyla gerçekleştirilir. Ölen kardeşin karısı, bekar olan erkek kardeşle evlendirilir veya evli olan erkek kardeşin ikinci eşi olması yoluna gidilir.

12- Baldızla evlilik -Sorarat evlilik-

Özel kültürel bir adettir. Dul kalan kocanın, eşinin ölümünden sonra baldızıyla evlenmesidir. Öksüz kalan çocuklara “Üvey anne” olarak seçilen teyzenin daha hoşgörülü davranabileceği düşüncesi bu evlenme biçiminin tercih edilmesinde etkili olmaktadır.

13- İçgüveyi evliliği

Erkek çocuğu olmayan, ekonomik durumu iyi bazı aileler, kızı dışarı verme yerine, damadı “İçgüveyi” olarak eve almaktadırlar. Özellikle tek kız çocuğu olan bazı aileler bu yola başvurmaktadır.

14- Yetim evliliği

Anne ve babası ölmüş, kardeşleri olmayan bir delikanlı veya kızın, ileride kimsesiz kalmaması için yakın akrabalarından biriyle evlendirilmesidir. Bu evliliğin temelinde yardımseverlik ve sosyal dayanışma arzusu yatmaktadır.

15- Yakın akraba evliliği

Türkiye’de evli çiftlerin yaklaşık dörtte birinin akraba ve eşlerin yüzde 80′inin kardeş çocukları oldukları belirtilmektedir.

16- Oldu bitti evlilik

Bir oldu bitti sonucu, bir kişinin diğerini evliliğe zorladığı evliliktir. Kızın erkeğin zayıf tarafını yakalayıp onunla ilişkiye girmesi veya erkeğin kızın zayıf tarafını yakalayıp ihfal etmesi sonucunda bu yola başvurulmaktadır.

Bu daha çok Nuri ALÇO evliliği‘ne benziyor

17- Para karşılığı evlenme

Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun kırsalındaki yoksul ve eğitimsiz çevrelerde gerçekleşir. İlköğretim çağındaki çocukların okula gönderilmeyerek veya okuldan alınarak para karşılığında evlendirilmesidir.

18- Kan parası karşılığı evlenme

Doğu ve Güneydoğunun kırsalında, öldürülen kişinin kan bedeli olarak para, altın, ev ve tarla yanında kız verildiği de görülmektedir. Temelinde eğitimsizlik olan ilkel bir evlenme biçimidir.

19- Tanışıp,anlaşarak evlenme

Büyük kentlerde ve eğitim düzeyinin yükseldiği çevrelerde en yaygın olan evlenme biçimidir. Kız ve erkek belli bir süre arkadaşlık yaparak birbirlerini iyice tanıdıktan sonra gerçekleştirdikleri evlenme biçimidir. Kişiliğini bulmuş, ekonomik özgürlüğü olan eğitim düzeyi yüksek gençler, bu yolla evliliği tercih etmektedirler.

Default olan bu sanırım

20- Çok eşli evlilik

Cumhuriyetten sonra yasaklanmış ama eğitim düzeyi düşük kırsal kesimlerde devam etmektedir. Daha çok erkek çocuk sahibi olup bulunduğu çevreye hükmetmek amacı ön planda gelmektedir.

21- Anlaşmalı evlilik

Dul kalan kadın veya erkeklerin yaşlılık döneminde gerçekleştirdikleri evlenme biçimidir. Yaşlı erkeğin bakımı için muhtaç dul veya evlenmemiş bir kadınla anlaşılarak dini nikah yapılır. Nikahlanan kadına para ve altın gibi ekonomik destek sağlanılır. Yaşlı erkek ölünce, evlendiği kadın resmi nikahlı olmadığı için kendisine verilenlerle yetinir. Kalan miras, erkeğin varisleri tarafından paylaşılır.

22- Rastlantı evliliği

Rastlantı sonucu, sonu düşünülmeden gerçekleştirilen evliliktir. Bir yolculuk sırasında veya arkadaş, eş-dost, akraba evinde karşılaşma, telefon konuşması sırasında sesten etkilenme, gözden, bacaktan göğüsten etkilenme gibi nedenlerle bu evliliğe kısa bir sürede karar vermektedir.

23- Tercihli evlilik

Bu tür evlilik, genellikle ana-baba, büyükanne, büyükbaba gibi aile büyüklerinin onayı ile gerçekleştirilmektedir. Genellikle komşu ve yakın akraba grupları arasında gerçekleşir. Topluluk içinde ekonomik güçleri aynı olan aileler arasında bu evlenme biçimi yaygındır.

24- Yabancıyla evlilik

Yurt dışında çalışanların gerçekleştirdikleri evlenme biçimidir. Bu evlilik, yabancıdan kız alma veya yabancıya kız verme şeklinde görülmektedir. Birtakım hoşlukları, boşlukları ve problemleri olan evliliklerdendir.

25- Farklı mezhep evliliği

Evliliklerin gerçekleştirilmesi sırasında karşılaşılan engellerin başında din ve mezhep farklılıkları gelmektedir.

26- Metres edinme evliliği

Büyük kentlerde yaşayan eğitimsiz zenginler arasında; refah ve zenginlik göstergesi olarak “Metres edinme” modası görülmektedir. Her türlü bakım ve masrafı üstlenilen başka bir evde ikame ettirilen ikinci bir kadınla sürdürülen gayr-i meşru ilişkidir.

27- Muta evliliği

Geçici bir süre için yapılan evliliktir. Daha çok iran’da uygulanan bu evlenme biçiminin, Türkiye’de de bazı çevrelerde gerçekleştirildiği görülmektedir.

28- Öç alma karşılığı evlenme

Aralarında kan davası bulunan feodal dönem kalıntısı kimi aileler, karşı tarafın onurunu incitip saygınlığını zedelemek amacı ile bu yola başvurur.

29- Dış güveyi evliliği

Son günlerde, bir Japon televizyonunun çöpçatan aracılığı ile Türkiye’ye eş seçmeye gelen Kuni Nakazon’a gösterilen aşırı ilgi, Türk erkeklerinin “Fış güveyilik” konusuna ilgi duyduğunu ortaya çıkardı.

30- İlan yoluyla eş seçme

Son zamanlarda, gazete, dergi, televizyonların teleteks sayfalarına ve internete ilan vererek eş seçme yoluna gidildiği sıkça görülmektedir.

31- MSN evliliği

Birbirini hiç görmeyen kişiler, fotoğraf ve görüntülü olarak MSN’de tanışıp evlilik kararı almasıyla meydana gelir.

32- Refakatçi evliliği

Hastanelerde yakınlarının yanında refaketçi olarak kalan kişilerin burada birbirleri ile tanışması üzerine yapılan evlilik.